Zgodnie z moją wcześniejszą zapowiedzią, rozpoczynam cykl spotkań dotyczących moich przygotowań do egzaminu na tłumacza przysięgłego. W chwili obecnej czekam na wyznaczenie terminu egzaminu przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Zamierzam przystąpić do egzaminu na tłumacza przysięgłego języka litewskiego. 

Zaznaczam z góry, że moje filmiki będą kierowane do wszystkich planujących zdawać ww. egzamin, niezależnie od języka. Będę poruszała zagadnienia po kolei. Nie będę się skupiała na terminologii prawniczej. Zakładam, że osoby, które zamierzają przystąpić do ww. egzaminu posiadają znajomość języka prawniczego. Nie muszą to być wcale prawnicy. Oczywiście, przystąpimy do omówienia wyroków, ale to raczej będzie dotyczyło jego konstrukcji, by pokazać Państwu, z jakich części składa się to orzeczenie.

Chciałabym poruszyć temat dotyczący odpowiedzialności tłumacza przysięgłego. Sądzę, że jest to odpowiedni temat, rozpoczynający nasze spotkania. Zawsze mówi się o uprawnieniach, przysługującym wynagrodzeniu, profitach. Małą wagę przywiązuje się natomiast do odpowiedzialności. Stąd też wydaje się słuszne poruszenie tego właśnie tematu. Następne spotkania będę poświęcała konkretnym zagadnieniom związanym z zasadami wykonywania tłumaczeń poświadczonych. 

W trakcie naszych rozważań będę się posługiwała ustawą o zawodzie tłumacza przysięgłego z dnia 25 listopada 2004 r., kodeksem zawodowym tłumacza przysięgłego (nie ma rangi ustawowej), kodeksem postępowania karnego, kodeksem karnym, kodeksem cywilnym i kodeksem postępowania cywilnego.

Należy wyróżnić następujące kategorie odpowiedzialności tłumacza przysięgłego:

  • Cywilną
  • Karną
  • Porządkową
  • Zawodową

Odpowiedzialność cywilna tłumacza przysięgłego

Wykonując tłumaczenia tłumacz przysięgły będzie związany z Klientem albo umową zlecenia albo o dzieło. Odpowiedzialność będzie wynikała albo z art. 471 k.c., zgodnie z którym, z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania wierzyciel może dochodzić odszkodowania, które obejmuje szkodę rzeczywistą i utracone korzyści. Mogą być to kary umowne. Proszę pamiętać, że możliwa jest kumulacja kary umownej zaliczalnej – tzn., jeżeli szkoda będzie wyższa, aniżeli kara umowna, wierzyciel będzie mógł żądać dodatkowego odszkodowania na zasadach ogólnych – 471 k.c. Poza tym możliwa jest tu odpowiedzialność deliktowa na zasadzie art. 415 k.c.  Możliwy jest też zbieg odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej.



Odpowiedzialność karna tłumacza przysięgłego.

Zgodnie z art. 271 k.k., funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Tłumacz przysięgły wykonując tłumaczenia jest osobą uprawnioną do wystawiania dokumentów – tłumaczeń poświadczonych. Jeżeli działania tłumacza przysięgłego wypełniające transpozycję normy 271 k.k. będą miały na celu osiągnięcie korzyści majątkowej lub osobistej, będzie podlegał karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. W przypadku mniejszej wagi, sprawcy może być wymierzona grzywna lub kara ograniczenia wolności. Czyn zabroniony może być popełniony zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i wynikowym, gdy sprawca będzie się godził na jego realizację. Przestępstwo to jest ścigane z oskarżenia publicznego. 

Odpowiedzialność porządkowa tłumacza przysięgłego

Z art. 15 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego wynika obowiązek stawienia się przez tłumacza przysięgłego na każde żądanie sądu, prokuratora, Policji oraz organów administracji rządowej, chyba że zachodzą szczególnie ważne przyczyny uzasadniające odmowę. Należy zauważyć, że zarówno w oparciu o kodeks postępowania karnego, jak również kodeks postępowania cywilnego, przepisy dotyczące biegłych stosuje się odpowiednio (nie wprost!) do tłumaczy przysięgłych. Wykładnia przepisów 285 k.p.k. oraz 287 k.p.c. w zw. z art. 163 k.p.c. wskazują, że za nieusprawiedliwione niestawiennictwo, za nieuzasadnioną odmowę złożenia przyrzeczenia, opinii – w naszym przypadku wykonania pisemnego tłumaczenia poświadczonego, sąd skaże (może skazać, chyba że uzna usprawiedliwione niestawiennictwo lub opóźnienie w wykonaniu tłumaczenia) biegłego – tłumacza przysięgłego na grzywnę w wysokości do 3000 tys. złotych. Podkreślić należy, że zgodnie z literaturą przedmiotu, urlop nie stanowi uzasadnionej przyczyny niestawienia się do wykonania czynności, chyba że np. chodzi o urlop wyznaczony przez pracodawcę.